جلد دوم بنام خداوند بخشاينده مهربان سپاس از آن خدا است پروردگار جهانيان ، و رحمت بر سيد ما محمد خاتم پيغمبران و بر خاندان پاكش . از آن پس : چند دليل بر اينكه صانع و آفرينندهء جهان يكى است گوئيم : 1 - آنچه بيشتر متكلمان اسلام آن را معتبر دانستند دليل تمانع است . دليل تمانع كدام است ؟ اينست كه اگر صانع جهان را دومى باشد بايد قديم باشد و چون قديم باشد همانند صانع يكم است و چون مانند او باشد تواند شد كه خواستهء او ضد و مخالف خواستهء ديگرى باشد و جلوگير هم شوند . خواستهء يكى آن باشد كه جسمى را حركت دهد و همتايش خواهد آن را بجاى خود نگهدارد و چون چنين تواند شد از سه حال بيرون نباشد يا خواستهء هر دو انجام پذيرد و آن جسم در يك حال هم متحرك باشد و هم ساكن و اين نشدنيست و محال ، و يا خواستهء هر دو برخورد كنند و هيچ كدام انجام نشوند و هر كدام مانع ديگر گردند و اين دليل بر ناتوانى هر دو شود و يا اينكه خواستهء يكى انجام پذيرد و خواستهء ديگرى انجام نگيرد و اين دليل باشد بر اينكه آنكه خواسته‌اش انجام نشده ناتوانست و نميشود قديم و همانند ديگرى باشد زيرا لازمهء قديم اينست كه قادر بالذات باشد و هيچ كارى بر او متعذر نباشد و نتيجه اينكه قادر بالذات و قديم كه سازنده جهانست يكى بيش نيست .